از ضعف نهادهای مزدی و اقتصاد رانتی تا تحریم و فقدان قدرت چانه‌زنی؛ کالبدشکافی یک دور باطل تاریخی در تعیین مزد

ادامه مطلب را بخوانيد »

چند روزی است که آتش اعتراضات مردمی در ایران دوباره گُر گرفته و در بسیاری از شهرهای کشور شاهد تجمع اقشار مختلف مردم هستیم. جرقه آتش اخیر، اعتراض بازاریان تهران و برخی شهرهای دیگر به بهانه افزایش قیمت دلار بود. اعتراض بازاریان به گرانی دلار مسبوق به سابقه است و امر جدیدی نیست؛ اما آنچه کیفیت اعتراضات اخیر را از دوره‌های پیشین متفاوت می‌کند گسترش سریع آن به دیگر شهرهای کوچک و اقشار و طبقاتی به جز بازاریان جامعه است.

ادامه مطلب را بخوانيد »

سیاست‌گذاران اجتماعی چنانچه مزد را نه فقط به معنای قیمت نیروی کاری که در بازار به فروش می‌رسد و نه فقط به معنای یکی از «عوامل تولید» بلکه به شکل یک متغیر عمیقاً اجتماعی مرتبط به زندگی تمام آحاد مردم یک سرزمین در نظر بگیرند فصل مشترکی میان طرفین متخاصم مذاکرات مزدی ایجاد می‌شود که توسعه، رفاه و پایداری اجتماعی را در پی دارد؛ امری که به‌سختی می‌توان نشانه‌هایی از آن را مشاهده کرد و همه چیز حاکی از این است که قرار است در بر همان پاشنه بچرخد!

ادامه مطلب را بخوانيد »

اقتصاد سیاسی ایران طی چند دهه بعد از انقلاب فرازوفرودهای زیادی را طی کرده و اگر به جزئیات سیاست‌ها و برنامه‌های اقتصادی این دولت و آن دولت نگاه کنیم همواره در بخش‌های مختلف تفاوت‌هایی وجود داشته است؛ اما آنچه در این میان تفاوت نکرده روند کلی و گرایش عمومی این سیاست‌ها پس از پایان جنگ است که به باور اکثریت اقتصاددانان سمت‌وسوی بازارمحور در راستای نئولیبرال‌سازی نظام اقتصادی دارد.

ادامه مطلب را بخوانيد »

ادامه مطلب را بخوانيد »

در مورد فریبرز رئیس‌دانا توصیف‌ها و تعابیر زیادی شده و می‌شود: اقتصاددانِ دگراندیش، روشنفکر چپ، سوسیالیست، نویسنده و مترجم و عضو کانون نویسندگان ایران، کنشگر سیاسی و اجتماعی، پژوهشگر فقر و نابرابری و حتی گاه منتقد ادبی و شاعر. او در کسوت یک اقتصادخوانده‌ با رویکرد انتقادی همه‌ی این‌ها بود.

ادامه مطلب را بخوانيد »

این روزها به‌لطف توده‌ای‌شدنِ رسانه‌ها یعنی دسترسی سهل و آسانِ اکثر مردم به شبکه‌های مجازی و انتشار آزادانه‌ی اطلاعات و نظرات این «امکان» فراهم شده که هر فرد در هر جایگاه علمی و هر میزان آگاهیِ تاریخی از واقعیت‌های گذشته به خود جرأت اظهارنظر در هر زمینه‌ای بدهد، «فیک نیوز» و اخبار زرد را جایگزین اطلاعات درست و واقعی سازد و با انواع اتهامات ریز و درشت و گاه لشکرکشی‌های سایبری، مخاطبانِ مخالف را به‌سهولت مرعوب خود سازد. در زیرِ تلی از این آمار و اطلاعات نادرست و مقایسه با اوضاع ناگوار کنونی است که منتقدان رژیم گذشته، یا طرفداران نظم نابه‌سامانِ فعلی پنداشته می‌شوند، یا «فتنه‌گران» و «روشنفکرانی که انقلاب کردند» و یا دستِ‌کم «مردمی که خوشی زیردل‌شان زد»!

ادامه مطلب را بخوانيد »

بحران آلودگی هوا از جمله بحران‌های کشور است که یک راه حل کاملاً اجتماعی و مشخص دارد. اما همچون اکثر بحران‌های دیگر فساد ساختاری و منافع طبقاتی مانع از حل آن می‌شود. در نهایت آن چه با آن روبرو هستیم، شعار است و شعار! بیلبوردها و بنرهای «آسمان آبی، زمین پاک» و لفاظی‌های مبنی بر خصوصی‌سازی شرکت‌های خودروسازی! آن چه غایب است یک راه حل اجتماعی و مردمی است که منافع اکثریت را دربردارد. مقاله زیر قدیمی است اما بحران، یک بحران سابقه‌دار است و راه حل‌های آن نیز پیش‌تر ارائه شده است.

ادامه مطلب را بخوانيد »

ادامه مطلب را بخوانيد »

توگبا سِوینچ: من در این مقاله ضمن ارائه‌ی برخی انتقادات آرنت از مارکس، درستیِ این انتقادات را بررسی می‌کنم. ادعای من این است که آرنت مارکس را اشتباه می‌خواند و حداقل در برخی موارد منجر به ناکامی او در درک شباهت‌های مشخص بین مارکس و خودش می‌شود. ذکر این نکته ضروری است که علاقه‌ی آرنت به مارکس بخشی از پروژه‌ی گسترده‌تری است که او دنبال می‌کند. او معتقد است نظریه‌ی مارکس امکان دارد این فرصت را به ما بدهد تا بین بلشویسم و ​​تاریخ اندیشه‌ی غرب پیوندی برقرار کنیم. تصور مارکس از تاریخ و پیشرفت، آرنت را قادر می‌سازد تا از ادعای خود مبنی بر این‌که نظریه‌ی مارکس شامل عناصر توتالیتر است، حمایت کند. من از طریق تصحیح برداشت نادرست آرنت از مارکس، درکِ بهتر نظریه‌های مارکس و آرنت و همچنین فهم دیدگاه‌های متناقض آنها در مورد ماهیت فعالیت انسانی و آزادی را دنبال می‌کنم. آرنت مارکس را متهم می‌کند که مهم‌ترین فعالیت انسانی، یعنی کنش (action) را نادیده می‌گیرد و آزادی و موجودیتِ سیاسی حقیقی انسان را انکار می‌کند. علاوه بر این، به عقیده‌ی آرنت، مارکس زحمت (labor) را متعالی‌ترین فعالیت انسان می‌داند و اهمیت دو فعالیت دیگر، یعنی کار (work) و کنش را نادیده می‌گیرد. در تحلیل نهایی، مارکس و آرنت فعالیت‌های متفاوت انسانی (به ترتیب کار و کنش) را به عنوان اساسی‌ترین فعالیت‌های انسانی اولویت‌بندی می‌کنند و در نتیجه، دو دیدگاه آشتی‌ناپذیر از سیاست، تاریخ و آزادی را به ما ارائه می‌دهند.

ادامه مطلب را بخوانيد »

کارگران نه‌تنها یک گروه اجتماعی هستند که به‌طور نظام‌مند در جامعه‌ی مدرن تحت ستم و استثمار قرار می‌گیرند، بلکه آن‌ها گروهی هستند که بهترین موقعیت را برای اعمال تغییرات واقعی و گرفتن امتیاز از مرکز اصلی قدرت- بانکداران و صنعتگرانی که سیستم را اداره می کنند- دارند.

ادامه مطلب را بخوانيد »

پروپاگاندا در مورد «تهدید حماس» که اکنون در حال انجام است یک هدف روشن را دنبال می‌کند: تفرقه‌افکنی و بی‌اعتبار کردن مبارزات مردم فلسطین. نتانیاهو و اسراییل مدت‌هاست که با حماس به‌عنوان یک دارایی رفتار می‌کنند، نه تهدید. در مواقع حساس، آن‌ها به جای تضعیف، نفوذ آن را تقویت کرده‌اند. این رابطه طی سال‌ها مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته است، اما هدف اسراییل یکی بوده است: استفاده از حماس به‌عنوان دژکوبی علیه عناصر دموکراتیک، سکولار، سوسیالیست و کمونیست مبارزات آزادی فلسطین

ادامه مطلب را بخوانيد »

همین گروه‌های اسلامی که با حمایت آمریکا و اسرائیل برای مقابله با سازمان آزادیبخش فلسطین، ناسیونالیسم عربی و سکولاریسم در خاورمیانه شکل گرفتند پس از پیروزی «انقلاب اسلامی» در ایران به سان «شمشیر دو دم که می‌تواند با غرب بستیزد» عمل کردند. همانند کاری که در افغانستان صورت گرفت؛ تقویت گروه‌های بنیادگرای اسلامی برای مقابله با دولت چپ‌گرای مورد حمایت شوروی و پس از آن دهه‌ها جنگ و بی‌ثباتی سیاسی.

MOHAMMED SABER-EPA-SHUTTERSTOCK

ادامه مطلب را بخوانيد »

اگر پیش‌تر شیرین عبادی جایزه صلح نوبل را گرفت و عملکرد پسینی‌اش مورد نقد است، این دلیل موجهی برای نقد نرگس نیست. ما پیش‌گو نیستیم اما بر اساس روندهای قبلی و فعلی می‌توانیم آینده را پیش‌بینی کنیم. این پیش‌بینی می‌تواند درست یا غلط باشد.

ادامه مطلب را بخوانيد »

تعریف مارکسیستی از طبقه بسیار مفیدتر از تعاریف بی‌پایه و اساس مبتنی بر درآمد یا تحصیلات است. این تعریف اولاً درکی از چگونگی کارکرد سرمایه‌داری را به ما ارائه می‌دهد. کارگران و کارفرمایان جدایِ از هم نیستند و از طریق استثمار ارتباط تنگاتنگی با یکدیگر دارند. سرمایه‌داران مالک ابزار تولید هستند، اما برای کار با ماشین‌آلات، حفظ زیرساخت‌ها، برداشت محصول، خدمات‌رسانی به مشتریان و … به کارگران نیاز دارند. کارگران کسانی هستند که کالاها یا خدماتی را تولید می‌کنند که رؤسای‌شان برای سود می‌فروشند.

ادامه مطلب را بخوانيد »

پس از ۵۵۵ روز حبس در زندان نوروز باز آمد. اما روز نو برای من و بسیاری از هم‌بندان و هم‌دردان زمانی است که آفتاب برآید، چشم باز کنیم و محبوب‌مان آزادی را در کنار خود ببینیم.

ادامه مطلب را بخوانيد »

‎یلدا یادآور پیام طبیعت به انسان است. این پیام که ظلمات موقتی است و این امید که در طولانی ترین شب که روز را مجالی نیست روشنایی زاده می شود، رشد می کند، بالنده می شود و روزها و ماه های پیش رو گرمای خود را نه تنها بر شب که بر پیکر سرد و بی جان طبیعت چیره می کند. این امید برای محبوسی در بند دو چندان است. ادامه مطلب را بخوانيد »

مقابله با ویروس همه‌گیر محدود به اجرای همین دو توصیه «ساده» و «ناممکن» نیست. بخش‌های زیادی از جمعیت جهان به بهداشت همگانی رایگان یا ارزان دسترسی ندارند و طی دهه‌های اخیر پروژه‌ی طبقاتی نئولیبرالیسم با هدف انباشت سرمایه بیشتر بخش‌های زیادی از بهداشت جهانی را به شرکت‌های خصوصی واگذار کرده است. ادامه مطلب را بخوانيد »