حماس یا اسرائیل: بازنده کیست؟

سرانجام پس از یازده روز نبرد، چهارمین جنگ حماس و اسرائیل با آتش بس پایان یافت، در حالیکه هر دو طرف اعلام پیروزی می کنند. اما واقعیت ماجرا چیست؟

 


 

حماس یا اسرائیل: بازنده کیست؟

سرانجام پس از یازده روز نبرد، چهارمین جنگ حماس و اسرائیل با آتش بس پایان یافت، در حالیکه هر دو طرف اعلام پیروزی می کنند.
اما واقعیت ماجرا چیست؟ ماهیت نبردهای نامتقارن حماس و حزب الله اساسا با جنگهای کلاسیک ارتش های عربی با اسرائیل که در آن برد و باخت طرفین مشخص بود، متفاوت است.
از این رو در حالیکه توان نظامی اسرائیل با این گروهها قابل مقایسه نیست، باز به آسانی نمی توان روی بازنده یا برنده نهایی انگشت گذاشت.
از این رو برای یک ارزیابی دقیق باید پارامترهای مختلف و متنوعی را در نظر گرفت. در وهله اول در یک جنگ نامتقارن میان دو طرفی که از جایگاه نظامی به شدت نابرابری برخوردارند، ایستادگی و جان سالم بدر بردن طرف ضعیف و برقراری آتش بس با شرایط برابر، نوعی پیروزی برای آن محسوب می شود.
استفاده افراطی اسرائیل از توان نظامی منحصر بفردش، به راحتی به نقض غرض تبدیل و آن را در جایگاهی غیراخلاقی نشاند. این یک ممیزه مهم در جنگهای نامتقارن است. بویژه در جاهایی که دستور کار اصلی با آرمانهای تاریخی و مشروع هم پیوند خورده است.

حماس تا آخرین ساعات توانست به حملات موشکی عمدتا کم تلفات خود ادامه دهد و مخصوصا حمله به تل آویو به عنوان اقدامی نمادین، به دستاوردی استراتژیک برای آن تبدیل شد.
افزایش نسبی برد و دقت موشکهای حماس نسبت به جنگهای قبلی که ظاهرا مرهون حمایت های ایران است، متغیر جدیدی بود که اهمیت توازن بخشی در مقابل ارتقا و پیشرفت مداوم سامانه گنبد آهنین را برملا کرد.
این وجه قضیه را می توان نوعی انتقام راهبردی ایران از اسرائیل در منازعه شدت گرفته چند سال اخیر هم قلمداد نمود.
مهمتر از این، حماس توانست معادله ظریف موشکباران در برابر بمباران را حفظ و در چارچوبی نامتقارن، در قبال فشار ماشین نظامی اسرائیل، متقابلا این کشور را تحت فشار قرار دهد و وضعیت جنگی به آن تحمیل کند.
دومین وجه استراتژیک موضوع که آن را نسبت به جنگهای گذشته متمایز می کند، ظهور حماس به عنوان نیرویی فراتر از غزه در نقش مدافع بیت المقدس و کرانه باختری و حتی فلسطینیهای داخل خط سبز است.
شادی خودجوش اهالی کرانه باختری از ” پیروزی حماس ” موید این مدعاست.

این جنگ پس از دهه ها دوباره نوعی وحدت معنوی میان فلسطینیهای غزه و کرانه باختری و حتی عربهای اسرائیلی ایجاد کرد.
در ارزیابی این جنگ نمی توان از یک پارامتر سیاسی مهم نیز چشم پوشید: زنده شدن مجدد مساله فلسطین در مجامع بین المللی و به حاشیه رفتن معامله قرن ترامپ و تاکید مجدد بر راه حل دو دولت.
در دوران ترامپ راه حل دو دولت به عنوان یک دستور کار حقوقی موجه و دارای اجماع بین المللی، کاملا به حاشیه رفته و مقهور انگاره های راستگرایانه دولت های اسرائیل و آمریکا و شتاب کشورهای عربی برای عادی سازی روابط با اسرائیل شده بود.

جنگ اخیر و تاکید قدرتهای جهانی بر راه حل مذکور، نه تنها دولتهای عرب متحد اسرائیل را تحت فشار گذاشت، بلکه به طریق اولی عربستان را هم که در تنگنای عادی سازی روابط با اسرائیل بود، از مخمصه رهانید. در روزهای اخیر ریاض مواضع صریح تری در اینباره گرفت.

برخی تحلیل ها در روزهای گذشته ناظر به این بود که جنگ اخیر، جایگاه نتانیاهو را در منازعات سیاسی اسرائیل بهبود بخشیده است. این تحلیل ممکن است از زاویه راستگراتر شدن جامعه اسرائیل بویژه از رهگذر افزایش شکاف با عربهای اسرائیلی مقرون به صحت باشد. اما برای ارزیابی کامل باید منتظر بروندادهای نهایی این جنگ ماند.

هم اکنون صداهای بلندی در اسرائیل وجود دارد که نتانیاهو را متهم می کنند، بدون آنکه به هدف استراتژیک خلع سلاح یا تضعیف جدی حماس دست یابد، بدون آمادگی وارد جنگی بی نتیجه شد و در شرایطی مبهم به آن خاتمه داد.
اشاره اخیر، دلالت به برخی گزارش ها درباره پیش شرط عادی سازی وضعیت در محله شیخ جراح قدس در مفاد قرارداد آتش بس دارد.
دور از ذهن نیست که اسرائیل به صورت شفاهی و دستکم با قید موقت، تضمینی به میانجیگران عرب و غربی داده باشد.

با لحاظ موارد پیشگفته، می توان ادعا کرد جنگ فعلی بیش از آنکه به نبردهای قبلی حماس و اسرائیل شبیه باشد، به جنگ 33 روزە حزب الله و اسرائیل شباهت دارد که در آن اسرائیل بیشتر در مظان ناکامی و شکست قرار گرفت.

صلاح الدین خدیو

شارنامه
https://t.me/sharname1

 


 

دسته : جهان

برچسب :

جوابي بدهيد

آرشیو کلیپ و ویدئو راهکار سوسیالیستی

Ny sida 1

مجازات زندان باید برچیده شود

پیش به سوی انحلال زندانها

ترانه دستهای خلق (ترکی استانبولی) از “گروپ یوروم” به یاد هلین بولک

آموزش مبارزه با ویروس کرونا در کشور ویتنام

مستند ۳۰ روز قرنطینه در ووهان، چین (با زیرنویس فارسی)

فایل صوتی دومین جلسه گرامیداشت یاد یاور زحمتکشان زنده یاد رفیق فریبرز رئیس دانا

فایل صوتی اولین برنامه ی تلگرامی بزرگداشت رفیق فریبرز رئیس دانا

سخنان دکتر فریبرز رئیس دانا در کنفرانس دانشگاه یورک کانادا به‌مناسبت سی امین سال انقلاب ایران

لحظاتی با زنده یاد فریبرز رئیس‌دانا

شعر “آی نوروز” با صدا و سروده ی فریبرز رئیس دانا

پیام دکتر ناصر زرافشان در فقدان دکتر فریبرز رئیس دانا

شعری از حسین اکبری تقدیم به رفیق رئیس دانا

سخنان دکتر محمد مالجو در باره رفیق فریبرز رییس دانا

پیام تسلیت محمدعلی عمویی به مناسبت درگذشت دکتر قریبرز رییس دانا

سخنان یک بازنشسته در بزرگداشت رئیس دانا

سخنان یاشار دارالشفا در باره فزیبرز رئیس دانا

سخنان نسرین هزاره مقدم در باره فریبرز رییس دانا

پیام محمد نوری‌زاد از زندان وکیل‌آباد مشهد به مردم و تسلیت درگذشت فریبرز رییس دانا

مصاحبه پخش نشده از فریبرز رئیس دانا در مورد کشتار آبان ماه ۹۸

بخشهایی از گفتگوی فریبرز رئیس دانا پیرامون سرمایه داری و امپریالیسم،پوپولیسم،لیبرالیسم

اجرای قطعه‌ای توسط یاشار، کاوه دارالشفا و سوفیا نکونام با حضور فریبرز رییس دانا

قدردانی از دکتر فریبرز رئیس دانا برای مبارزه و تلاش او برای عدالت و آزادی