“خطر مصدق یا خطر سرخ” – ریشه‌های آمریکایی نابودی خاورمیانه (نگاهی مختصر به کودتای ۲۸ مرداد)

به این ترتیب دو هفته بعد از شروع زمانداری آیزنهاور در بهمن-اسفند ۱۳۳۱، مقام‌های دو کشور بریتانیا و آمریکا دیدار کردند و در مورد سرنگونی دولت مصدق و انتصاب فضل‌الله زاهدی به نخست‌وزیری به توافق رسیدند، نام رمزی عملیات «پاکسازی» را آژاکس نهادند.

 


 

 

خطر مصدق یا خطر سرخ

ریشه‌های آمریکایی نابودی خاورمیانه
(نگاهی مختصر به کودتای ۲۸ مرداد)

جان فوران
(مقاومت شکننده: ۴۳۵-۴۴۰)

srahkar@:

 

در سال ۱۳۲۷ سازمان تازه تأسیس سیا در برنامه‌ای با عنوان بدامن (Bedamn) فعالیت‌های سیاسی و تبلیغاتی خود را در ایران شدت بخشید و آن را عمدتا علیه حزب توده و نفوذ شوروی متوجه می‌ساخت. اشخاصی در ایران با نام‌های رمزی‌نرن و سیلی سالی یک میلیون دلار از سیا می‌گرفتند تا مقاله و کتاب ضدکمونیستی بنویسند یا کارتون‌های ضدکمونیستی در دسترس مردم قرار دهند، جزوه و شبنامه در این زمینه منتشر سازند، شایعه‌پراکنی کنند و باندهای خیابانی (خاصه از حزب‌های سومکا [طرفدار نازیسم] و پان‌ایرانیست) را اجیر کنند تا با توده‌ای‌ها به زدوخورد بپردازند، در تظاهرات حزب توده رخنه کنند، به روحانیت پول بدهند تا علیه حزب توده به وعظ و خطابه بپردازند، به مساجد و چهره‌های خوشنام حمله کنند و آن را به گردن حزب توده بیندازند.

سیا که به ظاهر مستقل از دولت ترومن و وزارت امور خارجه آمریکا عمل می‌کرد، از بدامن علیه مصدق و جبهه ملی استفاده کرد، تلاش کرد در جبهه شکاف بیندازد،‌ با ارائه پاداشت‌هایی به کاشانی،‌ بقایی و سایرین از طریق واسطه‌ها نزدیک شد و آن‌ها را به بریدن از مصدق تشویق کرد. سیاست خارجی آمریکا در آن هنگام عمدتا جنبه‌ی ضدکمونیستی داشت و هنوز نمی‌توانست میان ناسیونالیست‌های جهان سوم و نیروهای طرفدار شوروی فرق قائل شود

به این ترتیب دو هفته بعد از شروع زمانداری آیزنهاور در بهمن-اسفند ۱۳۳۱، مقام‌های دو کشور بریتانیا و آمریکا دیدار کردند و در مورد سرنگونی دولت مصدق و انتصاب فضل‌الله زاهدی به نخست‌وزیری به توافق رسیدند، نام رمزی عملیات «پاکسازی» را آژاکس نهادند. نقش بریتانیا علاوه بر تحریم نفتی و محاصره دریایی، راه انداختن شبکه‌ی جاسوسی خود در داخل ایران بودو اعضای این شبکه را نمایندگان مجلس، مقام‌های درباری،‌خبرچینان، مقام‌های بانکی، ارتشیان بازنشسته و غیربازنشسته و حتی بازاریان و بعضی از روحانیان تشکیل می‌دادند.

سیا نیز تنها کاری که لازم بود بکند متوجه مردن لبه‌تیز حمله به مصدق بود. به روزنامه‌های مخالف مصدق پول داده شد تا مقالاتی علیه او منتشر کنند؛ دست‌اندرکاران رادیو را با پول خریدند و تظاهرکنندگان در روزهای حساس نیز با پول خریداری شدند (همان: ۴۳۹-۴۴۰). در نهایت روز ۲۸ مرداد زاهدی با فرماندهی ۳۵ تانک شرمن اقامتگاه نخست‌وزیر را محاصره و پس از نُه ساعت درگیری، ‌مصدق را بازداشت کرد.

 


 

دسته : سياسي

برچسب :

جوابي بدهيد

نوشته‌های تازه

آرشیو کلیپ و ویدئو راهکار سوسیالیستی

Ny sida 1

مجازات زندان باید برچیده شود

پیش به سوی انحلال زندانها

ترانه دستهای خلق (ترکی استانبولی) از “گروپ یوروم” به یاد هلین بولک

آموزش مبارزه با ویروس کرونا در کشور ویتنام

مستند ۳۰ روز قرنطینه در ووهان، چین (با زیرنویس فارسی)

فایل صوتی دومین جلسه گرامیداشت یاد یاور زحمتکشان زنده یاد رفیق فریبرز رئیس دانا

فایل صوتی اولین برنامه ی تلگرامی بزرگداشت رفیق فریبرز رئیس دانا

سخنان دکتر فریبرز رئیس دانا در کنفرانس دانشگاه یورک کانادا به‌مناسبت سی امین سال انقلاب ایران

لحظاتی با زنده یاد فریبرز رئیس‌دانا

شعر “آی نوروز” با صدا و سروده ی فریبرز رئیس دانا

پیام دکتر ناصر زرافشان در فقدان دکتر فریبرز رئیس دانا

شعری از حسین اکبری تقدیم به رفیق رئیس دانا

سخنان دکتر محمد مالجو در باره رفیق فریبرز رییس دانا

پیام تسلیت محمدعلی عمویی به مناسبت درگذشت دکتر قریبرز رییس دانا

سخنان یک بازنشسته در بزرگداشت رئیس دانا

سخنان یاشار دارالشفا در باره فزیبرز رئیس دانا

سخنان نسرین هزاره مقدم در باره فریبرز رییس دانا

پیام محمد نوری‌زاد از زندان وکیل‌آباد مشهد به مردم و تسلیت درگذشت فریبرز رییس دانا

مصاحبه پخش نشده از فریبرز رئیس دانا در مورد کشتار آبان ماه ۹۸

بخشهایی از گفتگوی فریبرز رئیس دانا پیرامون سرمایه داری و امپریالیسم،پوپولیسم،لیبرالیسم

اجرای قطعه‌ای توسط یاشار، کاوه دارالشفا و سوفیا نکونام با حضور فریبرز رییس دانا

قدردانی از دکتر فریبرز رئیس دانا برای مبارزه و تلاش او برای عدالت و آزادی