تحلیل «وب‌سایت خبری Omni سوئدی» درباره وضعیت جنگی بین آمریکا-اسرائیل و ایران
همچنان بمب‌ها و موشک‌های آمریکایی و اسرائیلی بر ایران می بارند، اما یک جزیرهٔ کوچک مرجانی تاکنون دست‌نخورده باقی مانده است. با اینکه جزیرهٔ نفتی خارک قلب اقتصاد ایران است، آمریکا دهه‌ها آن را به عنوان «محدودهٔ ممنوعه» در نظر گرفته است. اکنون ممکن است این جزیره بهترین شانس ترامپ برای حفظ آبرو در جنگ با ایران باشد.

 

---

 

 

تحلیل «وب‌سایت خبری Omni سوئدی» درباره وضعیت جنگی بین آمریکا-اسرائیل و ایران

«خارک محدودهٔ ممنوعه» – به همین دلیل آمریکا به جزیره نفتی ایران دست نزده است

 

همچنان بمب‌ها و موشک‌های آمریکایی و اسرائیلی بر ایران می بارند، اما یک جزیرهٔ کوچک مرجانی تاکنون دست‌نخورده باقی مانده است. با اینکه جزیرهٔ نفتی خارک قلب اقتصاد ایران است، آمریکا دهه‌ها آن را به عنوان «محدودهٔ ممنوعه» در نظر گرفته است. اکنون ممکن است این جزیره بهترین شانس ترامپ برای حفظ آبرو در جنگ با ایران باشد.

در عمق خلیج فارس، جزیره‌ای قرار دارد که از دور چندان چشمگیر به نظر نمی‌رسد. بیست و پنج کیلومتربیرون از ساحل ایران، جزیرهٔ خارک واقع شده است.

در دوران آخرین شاه، شرکت آمریکایی آموکو یک ترمینال نفتی در خارک ساخت. از دههٔ ۱۹۶۰، این جزیره قلب اقتصاد نفتی ایران بوده است. ظرفیت بارگیری حدود هفت میلیون بشکه نفت در روز از بزرگ‌ترین میدان‌های نفتی ایران به کشتی‌ها و خشکی از طریق خطوط لوله زیرآب در این جزیره وجود دارد. حدود ۹۰ درصد نفت صادراتی ایران ابتدا در خارک بارگیری می‌شود و سپس از خلیج فارس خارج می‌شود. مقصد نهایی غالباً چین است.

 

ریچارد نپو، نماینده پیشین آمریکا در امور ایران، به فایننشال تایمز می‌گوید: «بدون این جزیره، اقتصاد ایران فرو می‌پاشید.»

در حالی که بمب‌ها و موشک‌ها بر تهران و دیگر کلان‌شهرهای ایران می‌بارند، خارک تاکنون دست‌نخورده باقی مانده است. دو روز پس از آغاز جنگ، تصاویر ماهواره‌ای نشان داد که کشتی‌های نفتکش مانند گذشته در جزیره بارگیری می‌کنند. بر اساس داده‌های کشتی‌ها، به نظر می‌رسد این روند ادامه داشته است؛ تحلیلگران می‌گویند یک سوپر تانکر حتی جمعه‌شب اخیر از تنگهٔ هرمز عبور کرده است. این در حال حاضر ریسکی است که فقط کشتی‌های ایرانی آن را می‌پذیرند.

دهه‌هاست که آمریکا در مورد خارک خط قرمز کشیده است: «تا اینجا، نه بیشتر».

• در بحران گروگان‌گیری در سال ۱۹۷۹، جیمی کارتر به فکر تصرف جزیره خارک افتاد اما در نهایت منصرف شد.
• جانشین او، رونالد ریگان، در طول عملیات‌های آمریکا در جنگ ایران و عراق، جزیره را دست‌نخورده گذاشت.
• حتی در جنگ شدید ژوئن ۲۰۲۵، هیچ موشک آمریکایی یا اسرائیلی به خارک اصابت نکرد.

چرا آمریکا جزیره نفتی ایران را هدف قرار نمی‌دهد؟

بمباران جزیره نفتی خارک می‌توانست اقتصاد ایران را فلج کند و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، که حدود نیمی از صنعت نفت ایران را کنترل می‌کند، را به شدت تضعیف کند. احتمال شورش داخلی نیز افزایش می‌یافت.

با این حال، دلایل اقتصادی و استراتژیک مهمی وجود دارد که باعث شده خارک دست‌نخورده باقی بماند.

دلایل اقتصادی

در زمان نگارش این گزارش، قیمت نفت بیش از ۱۰۰ دلار برای هر بشکه است، که یک مرز روانی مهم محسوب می‌شود. در چند هفته آینده، اگر کشورهای خلیج فارس مجبور به تعطیلی تولید نفت و گاز شوند، بحران عرضه جهانی ایجاد خواهد شد و بازارهای مالی سقوط می‌کنند. حمله به خارک این بحران را شدیدتر می‌کند.

ریچارد نپو، نماینده پیشین آمریکا در امور ایران، می‌گوید: «آمریکا و اسرائیل می‌دانند که بمباران خارک می‌تواند باعث شود ایران تمام زیرساخت‌های نفتی منطقه خلیج فارس را هدف قرار دهد.»

دلایل استراتژیک

حمله به خارک حتی از نظر استراتژیک هم دو لبه دارد. ممکن است رژیم ایران سقوط کند، اما جانشین آن باید با اقتصادی در حال مرگ دست و پنجه نرم کند.

یک مشاور پیشین ترامپ در امور انرژی به خبرگزاری E&E News گفته است: «اگر هدف ایجاد دولت جدید است، نمی‌خواهیم زیرساخت‌ها را نابود کنیم.»

گزینهٔ اشغال جزیره

به جای بمباران، می‌توان جزیره را تحت کنترل گرفت. در آخر هفته گذشته شایعاتی دربارهٔ حمله زمینی آمریکا منتشر شد، پس از اینکه یک تمرین نیروهای ویژه هوابرد «82nd Airborne»  لغو شد.

خارک یکی از نخستین اهداف یک نیروی زمینی آمریکا خواهد بود و این کاملاً مطابق دستورالعمل ترامپ است: تأمین نفت برای آمریکا بدون تغییر حکومت دشمن. او همین استراتژی را در سوریه و ونزوئلا امتحان کرده و چند بار اشاره کرده که کودتای آمریکا در ونزوئلا را به عنوان نمونه‌ای برای مدیریت ایران پس از جنگ می‌بیند.

اگر خارک تحت کنترل آمریکا باشد، می‌تواند بازار نفت را تثبیت کرده و قیمت سوخت داخلی آمریکا را پایین نگه دارد تا در انتخابات میان‌دوره‌ای پاییز، به نفع ترامپ باشد.

مایکل روبین، مشاور پیشین در امور ایران در زمان جورج دبلیو بوش، می‌گوید: «هر چقدر هم بمباران کنیم، تغییر رژیم در ایران رخ نخواهد داد مگر اینکه سپاه پاسداران تضعیف شود.»

آیا اشغال جزیره موفق خواهد شد؟

رژیم ایران مقاوم‌تر از حد انتظار آمریکا بود. اما پایگاه رأی ترامپ علاقه‌ای به جنگ دائمی در خاورمیانه ندارد.

تحلیلگر امنیتی یان برمر می‌گوید: اشغال نفت ایران از طریق خارک، بهترین راه ممکن برای ترامپ به نظر می‌رسد. او می‌نویسد: «این راهی میان اعلام پیروزی توخالی و گرفتار شدن در موقعیتی است که نمی‌توان از آن بیرون آمد.»

مشکل ترامپ این است که ایران ونزوئلا نیست. حضور آمریکایی‌ها در خارک می‌تواند آن‌ها را هدف هزاران پهپاد و موشک ایران قرار دهد. یک کشتار آمریکایی در خلیج فارس به اندازهٔ قیمت بالای سوخت برای ترامپ هزینه‌زا خواهد بود.

آیا ایران خود خارک را بمباران می‌کند؟

اگر جمهوری اسلامی بین خارک تحت کنترل آمریکا و خارک نابود شده مجبور به انتخاب باشد، احتمالاً گزینه دوم را انتخاب می‌کند. برمر می‌گوید: همکاری با آمریکا اعتبار رژیم را از بین می‌برد.

جمهوری اسلامی تاکنون تحریم‌های سخت، جنگ‌های طولانی با عراق و دهه‌ها انزوای اقتصادی را پشت سر گذاشته و انتظار دارد بتواند مشکلات اقتصادی آینده را نیز پشت سر بگذارد.

اگر نیروهای آمریکایی به سمت خارک حرکت کنند، ایران ممکن است حتی جزیره یا خطوط لوله نفتی را خودش نابود کند.

برمر می‌گوید: «این کار باعث می‌شود قیمت نفت به ۱۲۰ دلار برسد و هزینه‌های عظیمی برای آمریکا، کشورهای متحد خلیج فارس و بازار جهانی داشته باشد. این نشان می‌دهد که آستانهٔ تحمل درد ایران بالاتر از آمریکا است و برای تهران، این تصمیم لزوماً غیرمنطقی نیست.»

————————————————————

منبع: وب‌سایت خبری Omni