آوریل 9, 2026
چرا اسرائیل با وجود آتشبس به بمباران لبنان ادامه میدهد؟
آتشبس روی کاغذ برقرار است، اما بمبارانها همچنان در لبنان ادامه دارد. صدها نفر در حملات جدید کشته شدهاند، بیش از صد هدف مورد اصابت قرار گرفته و یک میلیون نفر آواره شدهاند. سوال اینستکه چرا حملات ادامه دارد و اسرائیل چه هدفی را دنبال میکند؟
چرا اسرائیل با وجود آتشبس به بمباران لبنان ادامه میدهد؟
آیا آتشبس شامل لبنان نمیشود؟
موضوع در اصل به نحوه تفسیر توافق برمیگردد – و در اینجا اختلاف نظر وجود دارد.
زمانی که آتشبس اعلام شد، نخستوزیر پاکستان گفت که این توافق بهطور گسترده اجرا خواهد شد و لبنان را نیز دربر میگیرد. به نوشته روزنامه هاآرتص و به نقل از منبعی آگاه از مذاکرات، هم ایران و هم پاکستان این برداشت را داشتهاند که لبنان نیز بخشی از توافق است.
اما اسرائیل تفسیر متفاوتی دارد.
استدلال این است که آتشبس مستقیماً بین آمریکا و ایران است، نه متحدان ایران در منطقه، مانند حزبالله. این موضع بعداً از سوی واشینگتن نیز مورد حمایت قرار گرفت. این یعنی دو برداشت متفاوت از یک توافق وجود دارد:
یکی که لبنان را بخشی از کل ماجرا میداند، و دیگری که درگیری با حزبالله را جنگی جداگانه تلقی میکند.
اکنون در میدان چه میگذرد؟
یک تشدید شدید درگیریها.
اسرائیل تقریباً بلافاصله پس از آغاز آتشبس، بزرگترین موج حملات خود در این درگیری را آغاز کرد و در عرض چند دقیقه بیش از صد هدف را هدف قرار داد. این حملات به گفته اسرائیل، مراکز فرماندهی و تأسیسات نظامی حزبالله را هدف قرار داده، اما همچنین مناطق پرجمعیت را نیز دربر گرفته است.
آمار تلفات بسته به منبع متفاوت است. سازمان دفاع مدنی لبنان ابتدا بیش از ۲۵۰ کشته گزارش داد، در حالی که وزارت بهداشت ابتدا عدد ۱۸۲ را اعلام کرد. بعداً این رقم به بیش از ۲۰۰ کشته و بیش از ۱۰۰۰ زخمی بهروزرسانی شد.
این اختلاف نشاندهنده وضعیت بسیار آشفته در میدان است. نهادهای مختلف با سرعتهای متفاوت آمار را اعلام میکنند، در حالی که عملیات نجات ادامه دارد و اجساد همچنان از زیر آوار بیرون کشیده میشوند.
در همین حال، حزبالله اعلام کرده که به آتشبس پایبند است و حملات خود علیه اسرائیل را متوقف کرده است.
اسرائیل چه هدفی دارد؟
اسرائیل میخواهد حزبالله را تا حد ممکن تضعیف کرده و آن را از مرزها عقب براند.
خلع سلاح کامل – که هدف نهایی اعلامشده است – نیازمند اشغال طولانیمدت لبنان خواهد بود، امری که از نظر نظامی و سیاسی دشوار ارزیابی میشود. بنابراین تمرکز بر اهدافی است که قابل ضربه زدن هستند: رهبری، زیرساختها و شبکههای لجستیکی.
این موضوع در نحوه پیشبرد جنگ نیز دیده میشود. نیروهای اسرائیلی به جنوب لبنان وارد شده و بهطور سیستماتیک روستاهای مرزی را تخریب کردهاند. همچنین پلهای روی رود لیتانی بمباران شدهاند تا انتقال سلاح و نیروهای کمکی دشوار شود. برخی مناطق پس از تخلیه ساکنان، کاملاً با خاک یکسان شدهاند.
همزمان، حملات به ردههای رهبری نیز ادامه دارد. آخرین گزارشها حاکی از آن است که یکی از مشاوران نزدیک رهبر حزبالله، نعیم قاسم، یعنی برادرزادهاش علی یوسف حرشی کشته شده است؛ هرچند حزبالله این خبر را تأیید نکرده است.
در مجموع، این اقدامات نشان میدهد که اسرائیل لزوماً به دنبال پیروزی سریع نیست، بلکه میخواهد در بلندمدت قواعد بازی را تغییر دهد.
منطقه جنوب لبنان چه اهمیتی دارد؟
این همان جایی است که ممکن است پیامدهای بلندمدت شکل بگیرد.
وزیر دفاع اسرائیل گفته که کشورش میخواهد یک «منطقه امنیتی» در داخل جنوب لبنان، تا رود لیتانی (حدود ۳۰ کیلومتر از مرز)، ایجاد کند. هدف، ایجاد فاصله جغرافیایی میان اسرائیل و نیروهای حزبالله است.
در عمل، این به معنای تخلیه مناطق وسیعی از غیرنظامیان است. ساکنان مجبور میشوند خانههای خود را ترک کنند.
گزارشهایی نیز وجود دارد مبنی بر اینکه در برخی مناطق، اسرائیل رهبران محلی را تحت فشار قرار میدهد تا بهطور خاص مسلمانان شیعه را از منطقه خارج کنند؛ موضوعی که باعث هشدار سازمانهای حقوق بشری درباره جابهجایی اجباری بر اساس مذهب شده است.
از نظر نظامی نیز این اقدام به کاهش تهدید سلاحهای کوتاهبرد مانند موشکهای ضدتانک کمک میکند. همچنین با عقب راندن حزبالله به سمت شمال، تا رود لیتانی، اسرائیل امیدوار است کارایی حملات راکتی کاهش یابد.
لبنان این طرح را تلاشی برای اشغال جدید میداند و منتقدان هشدار میدهند که این منطقه امنیتی ممکن است حتی پس از پایان رسمی درگیریها باقی بماند. در این صورت، مرزها عملاً به سمت شمال جابهجا خواهند شد.
چرا واکنش جهانی اینقدر شدید است؟
زیرا اقدامات اسرائیل میتواند کل آتشبس را از بین ببرد.
پس از حوادثی مانند بازداشت یک سرباز اسپانیایی سازمان ملل و شلیک تیر هشدار به یک کاروان ایتالیایی، روابط با اروپا بهشدت تیره شده است. نیروهای حافظ صلح سازمان ملل این اقدامات را نقض حقوق بینالملل دانستهاند.
اما بیشترین نگرانی مربوط به ادامه بمبارانهاست.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، کایا کالاس، هشدار داده که حملات اسرائیل «آتشبس را تحت فشار شدید قرار میدهد» و تأکید کرده که توجیه آنها بهعنوان دفاع مشروع دشوار است. او همچنین مانند دیگر رهبران اروپایی تأکید کرده که برای معتبر بودن، آتشبس باید لبنان را نیز شامل شود.
دبیرکل سازمان ملل، آنتونیو گوترش، خواستار توقف فوری درگیریها شده است.
حالا چه خواهد شد؟
این موضوع به دو عامل بستگی دارد:
اینکه اسرائیل تا چه حد استراتژی خود را پیش میبرد و اینکه آیا آتشبس دوام میآورد یا نه.
در حال حاضر، نشانهها حاکی از ادامه حملات اسرائیل در لبنان است، بدون اینکه نشانه روشنی از تضعیف کامل حزبالله دیده شود.
ایران نیز هشدار داده که حملات در لبنان میتواند پیامدهایی داشته باشد. مقامات ایرانی از جمله به حملات اسرائیل به لبنان بهعنوان دلیلی برای بسته ماندن تنگه هرمز اشاره کردهاند. اگر آتشبس فرو بپاشد، ممکن است جبهههای جدیدی بهسرعت باز شود. و در این میان، هزینه انسانی همچنان در حال افزایش است.
بیش از ۱.۲ میلیون نفر در لبنان آواره شدهاند – تقریباً یکپنجم جمعیت کشور– و بسیاری از آنها نمیدانند آیا هرگز میتوانند به خانههای خود بازگردند یا نه.
